Bạn sống để hài lòng ai?

Bạn có cho rằng làm người khác hài lòng là điều đúng? Thậm chí hy sinh hạnh phúc của bản thân, làm trái mong muốn của mình để họ vui lòng là điều nên làm? Nếu bạn gật đầu với cả hai câu hỏi này thì có lẽ ẩn dưới những việc bạn làm là một nỗi sợ mà lâu nay bạn không hề hay biết.

1. Bắc – Trung – Nam, người miền nào sợ mất lòng nhất?

Thầy Trong Suốt: Đặc điểm của người Sài Gòn là “thực dụng”. Thực dụng nên được việc, mà mất lòng thì mất thôi! Người Sài Gòn không bị kiểu: “Bởi vì hàng xóm của nhau nhiều năm, nên tôi sợ mất lòng anh” – họ không ngại điều đó vì nó không thực dụng, đơn giản thế thôi! Hoặc nếu vì hiệu quả mà mất lòng, thì mất lòng ngay. Họ sống thoải mái nên họ không ngại.

Đặc điểm của miền Bắc là “không sợ ai hết”, vì họ hàng hang hốc thế nào cũng có người làm quan. Không sợ ai nên không sợ mất lòng. Thế còn miền nào ngại mất lòng nhất ạ?

Một bạn: Người miền Trung ạ!

Thầy Trong Suốt: Tại sao người miền Trung lại ngại mất lòng người khác nhất?

Ở đây người Đà Nẵng là chính đúng không? Tại sao người miền Trung nói chung, người Đà Nẵng nói riêng lại ngại làm người khác mất lòng nhất?

Bác Sáu: Thích an phận, thích hoà bình.

Bạn Long: Em nghĩ điều gì chúng ta tự hào nhất thì chúng ta dễ bị tổn thương nhất. Người miền Trung chúng ta tự hào chúng ta là những con người sống tình cảm đậm đà, chúng ta sẽ dễ bị tổn thương ở tình cảm đậm đà.

Thầy Trong Suốt: Theo em vì người miền Trung tự hào nhất là tình cảm đậm đà, đúng không? Nên dễ tổn thương nhất ở tình cảm, ý cũng hay đấy! “Đậm đà như người miền Trung”, có câu hát đúng không? Đậm đà như bia Huda, do Quang Linh hát đúng không? (Cười) Tình cảm đậm đà, tự hào nhất là tình cảm nên rất dễ sợ mất tình cảm. Ý tưởng đó tốt đấy.

Một bạn: Em nghĩ họ mong muốn bản thân mình luôn đẹp trong mắt người khác.

Thầy Trong Suốt: Muốn đẹp trong mắt người khác, người miền Trung yêu cái đẹp. Thích mình đẹp trong mắt người khác, nên sợ mất lòng.

Khi mình mất lòng người khác, tức là mình không còn đẹp trong mắt họ nữa. Được, cũng là một ý tưởng hay. Tâm có ý tưởng gì không?

Bạn Tâm: Dạ, em nghĩ là sợ làm người khác buồn.

Thầy Trong Suốt: À, người miền Trung rất là dịu dàng đúng không? Sợ làm người khác buồn.

Bạn Tâm: Sợ mình mất mặt trước gia đình

Thầy Trong Suốt: À! Sợ mất mặt. Mặt em to kia mất thế nào được mà vẫn sợ mất! (Mọi người cười) Chuẩn, mặt thì không mất được, nhưng vẫn sợ mất mặt với ai?

Bạn Tâm: Gia đình, bạn bè, hàng xóm.

Một bạn: Chưa đúng lắm.

Thầy Trong Suốt: Không đúng phần nào? (Mọi người im lặng suy nghĩ)

Lý do gì thì lý do, cuối cùng ở đây bao nhiêu người ngại mất lòng người khác, giơ tay ạ? Biết điều ấy nói ra là đúng rồi, nhưng mà ngại mất lòng nên không nói nữa, đấy gọi là ngại mất lòng đấy. Bao nhiêu người ạ? Một, hai… đông quá nhỉ, bảy, tám, chín, phải… chắc phải 60% – 70% ở đây đúng không ạ?

Những người còn lại thì sao ạ? Không ngại mất lòng? “Phang” thẳng vào mặt luôn? (Mọi người cười) Bao nhiêu người “phang” thẳng vào mặt giơ tay ạ? Một, hai, ba, bảy, tám, chín, ít thế à? Em “phang” thẳng vào mặt à?

Bạn đó: Em nghĩ không thể chia ra là phang thẳng vào mặt và không phang thẳng vào mặt được. (Thầy cười) Từ nãy giờ nghe thì em cũng công nhận con người có thể có một số đặc điểm giống nhau, nhưng để nói người miền Trung có sợ mất lòng hay không, em thấy câu hỏi quá chung chung và em không thể phân định được,vì em nghĩ dựa trên mức của từng người.

Ví dụ có nhiều người cho dù họ có bị thiệt hại về bản thân họ, họ vẫn sẵn sàng kìm nén điều đó và nhận cái phần thiệt về mình, hay họ không nói ra hoặc chọn cách giải quyết khác, nói ra ở chỗ khác, ví dụ nói sau lưng chẳng hạn.

Còn một số người sẽ chọn nhìn thẳng vào vấn đề, gặp và giải quyết trực tiếp. Hoặc dựa trên mối quan hệ, từ người, việc đó có đáng để em phải trả giá ở mức độ nào. Cho nên đối với em không hẳn là phang thẳng vào mặt…Em chọn cách là em sẽ giải quyết.

Thầy Trong Suốt: Nghĩa là em không phang chứ gì, em chỉ…

Bạn đó: Có thể em đã từng gặp rất nhiều trường hợp này tới mức là… em sẽ chọn cách im lặng. Vì thật sự áp lực từ gia đình, em sẽ chọn cách im lặng nhưng sau đó trong quá trình lớn lên, em thấy rằng nếu như mình không nói ra vì người ta không đứng ở vị trí của mình nên người ta không biết, chứ không phải vì người ta cố ý người ta không hiểu. Cho nên nói ra cũng là cách để cho hai bên cùng hiểu nhau. Sau khi nói ra thì mối quan hệ thường phát triển tốt đẹp hơn.

Thầy Trong Suốt: Rất hay! Bạn ấy có ý rất đúng. Thật ra gọi miền Trung cho vui vậy thôi, nói chung người Việt Nam mình sợ mất lòng, đúng chưa? Người Việt Nam nói chung, tức là mỗi miền ít hơn hay nhiều hơn một chút thôi, còn tùy quan điểm cá nhân.

Thầy Trong Suốt: Với các bạn ở đây thì ai, đối tượng nào các bạn ngại mất lòng nhất? Một là bố mẹ, hai là người yêu, ba là họ hàng, bốn là bạn bè. Trong bốn đối tượng đấy, mọi người ngại mất lòng nhất với đối tượng nào?

Bao nhiêu người thuộc tuýp ngại mất lòng bố mẹ nhất giơ tay ạ. Một, hai, ba, bốn… ít thế ạ? Cứ tưởng người Đà Nẵng phải có hiếu lắm cơ mà, mọi người ở đây không ngại mất lòng bố mẹ ạ? Thế hệ mới đúng không?

Một bạn: Dạ, em nghĩ do bố mẹ hiểu mình hơn nên không ngại làm mất lòng bố mẹ.

Thầy Trong Suốt: Không ngại mất lòng bố mẹ? Nếu có việc gì sẵn sàng nói luôn.

Bạn đó: Dạ.

Thầy Trong Suốt: Wow, những người con miền Trung kiên cường bất khuất, không ngại mất lòng bố mẹ luôn. Rồi, bao nhiêu người ngại mất lòng người yêu ạ, chồng, vợ đấy? Không dám nói thẳng ra gọi là ngại mất lòng đấy. Có hai người sợ mất lòng người yêu thôi?

Bao nhiêu người ngại mất lòng bạn bè ạ? A, bây giờ thấy điểm yếu rồi. Có vẻ người Đà Nẵng ngại mất lòng bạn bè.

Bao nhiêu người ngại mất lòng họ hàng ạ?

Hai, ba, bốn… ít thế ạ? Em, cho anh biết lý do vì sao em ngại mất lòng bố mẹ, họ hàng? Bằng chứng ở đâu?

Bạn được hỏi: Vì họ hàng cũng gần nhưng không gần gũi bằng bố mẹ. Nếu mình mất lòng họ thì kiểu như mắng vốn ba mẹ ấy, cho nên thấy rất kỳ. Nhưng em nghĩ trong gia đình, có gì nói với ba mẹ vẫn dễ hơn. Có nghĩa là bất đồng thì giải quyết trong gia đình cũng dễ hơn, chứ còn họ hàng tuy gần mà cũng như xa, nên có mất lòng thì khó giải quyết

Thầy Trong Suốt: Hoá ra bạn sống để làm hài lòng ai? Mình ngại làm mất lòng bạn bè nghĩa là mình sống để làm hài lòng ai?

Mình sợ mất lòng bạn bè nhất thì đấy là dấu hiệu rõ nhất là mình đang sống để làm hài lòng bạn bè, có bốn người sống để làm hài lòng bố mẹ, có bốn người sống để làm hài lòng họ hàng. Có bốn, năm người sống để làm hài lòng người yêu, người thương của mình. Còn lại hầu như mọi người sống để làm hài lòng… bạn bè. A, hóa ra là như vậy.

Mọi người nghe có giống giống mình không ạ? Bao nhiêu người thấy giống mình, mình sống để làm hài lòng bạn bè giơ tay ạ? (Ít người giơ tay)

Ồ như vậy các bạn sống để làm hài lòng ai? Mọi người thử nghĩ xem một lúc rồi trả lời xem. Các bạn sống để làm hài lòng ai?

Một bạn: Hài lòng bố mẹ.

Thầy Trong Suốt: Rất dũng cảm. Bao nhiêu người cảm thấy đồng cảm giơ tay ạ. Sống để làm hài lòng bố mẹ. Được, khá đông đấy.

Bao nhiêu người sống để làm hài lòng bạn bè mình ạ? Bao nhiêu người sống để hài lòng người yêu mình? Không dám giơ tay à? (Mọi người cười) Xấu hổ quá đúng không ạ?

Bao nhiêu người sống để hài lòng họ hàng cô bác mình? Không. Rồi, thế còn những người còn lại thì sao ạ? Mình sống để hài lòng ai ạ?

Một bạn: Tất cả mọi người.

Thầy Trong Suốt: Tất cả mọi người à? (Mọi người cười) Quá hay, theo quan điểm của các bạn thì câu trả lời đó quá đúng hay quá sai ạ? Sống để làm hài lòng tất cả mọi người?

Một bạn nam: Quá đúng.

Một bạn khác: Thấy hơi hơi đúng.

Thầy Trong Suốt: Một người có câu trả lời rất gây sốc. Đấy, anh hãy phát biểu xem tại sao anh lại cho rằng sống để làm hài lòng tất cả mọi người ạ.

Bạn nam đó: Tại theo em biết thì hồi nhỏ tới giờ, sống cố gắng đóng vai người tốt hay sao mà thích làm hài lòng mọi người, tất cả hàng xóm, họ hàng rồi bạn bè. Lúc nào cũng muốn giúp đỡ mọi người, nếu mọi người cần thiết chi đó thì em sẵn sàng làm. Vợ cũng rất bực mình về cái chuyện mình cứ lúc nào cũng cứ tỏ ra người tốt, nhưng thật sự mình thích như rứa.

Ví dụ như thích nấu ăn, mọi người tới ăn khen ngon mình thấy vui, sướng. Còn về bà con mỗi lần ai đau thì mình muốn tới thăm trước, hỏi han, kể chuyện. Hồi nhỏ giờ em rứa rồi, chứ đâu biết đâu.

Thầy Trong Suốt: (Cười) Trong khoảng một trăm người như thế thì khoảng bao nhiêu người mình thực lòng muốn làm?

Bạn đó: Nói thật sự thì muốn làm hết.

Thầy Trong Suốt: Wow! Mọi người có đồng ý không ạ? Bao nhiêu người thấy giống mình? “Đúng là kiểu của mình rồi, mình thích làm hài lòng tất cả mọi người vì mình thực lòng như thế”.

Bao nhiêu người thuộc trường phái là mình muốn làm hài lòng tất cả mọi người vì “Mình không thực lòng lắm đâu, nhưng hoàn cảnh xô đẩy mình phải làm như thế.”. À, đông đấy. Wow! Quá đông luôn. Hoá ra là mọi người không thực lòng lắm đúng không ạ? Mà lý do là hoàn cảnh xô đẩy. Hoàn cảnh nào xô đẩy mình phải làm như thế ạ?

Bạn nam: Hôm em đến nhà bác chơi thì không thích lắm, nhưng sợ bị la, chửi, bố mẹ buồn.

Thầy Trong Suốt: À, bố mẹ xô đẩy đấy, sợ bố mẹ buồn. Rồi, rất tốt. Em nói xem nào.

Bạn nữ được hỏi: Ví dụ như em không thích bạn làm chung vì trường phái khác em, kiểu chơi rất khác nhau. Nhưng khi có tiệc tùng hoặc chi đó, người ta mời mình, mình thực sự trong lòng mình không muốn đi với họ đâu, nhưng vì đồng nghiệp, hầu như thời gian mình dành cho họ rất nhiều nên mình phải đi thôi.

Thầy Trong Suốt: Đi, không thôi họ đánh giá đúng không?

Bạn đó: Dạ,mặc dù trong lòng mình không muốn đi.

Thầy Trong Suốt: Rồi, rất tốt! Đấy, đấy là một ví dụ tốt. Còn ai có ví dụ khác nữa không ạ?

Một bạn nữ: Có đôi khi mình ở trong một gia đình, quan trọng nhất đó là việc bảo vệ gia đình mình. Cho nên mình phải bỏ cái tôi của mình xuống, hoặc phải hy sinh cá nhân để bảo vệ danh dự.

Thầy Trong Suốt: Bảo vệ danh dự. Rất hay. “Tôi không muốn làm lắm nhưng tôi vẫn làm để tôi bảo vệ danh dự gia đình. Nếu tôi không làm thì danh dự gia đình sẽ giảm thảm hại.” Đúng không ạ? Danh dự gia đình cụ thể trong trường hợp của em là chuyện gì, danh dự gì? Nếu tôi không muốn lấy chồng thì danh dự gia đình tôi chịu sự tổn hại gì?

Bạn đó: Dạ, gia đình em nổi tiếng về gia giáo, khi mình đi chơi với bạn bè hay như thế nào đó, mình có thể show (thể hiện) con người hơi khùng, hơi điên cũng được. Nhưng đi chơi với người lớn, mình phải thể hiện mình là người đã được giáo dục từ nhỏ, là thục nữ.

Thầy Trong Suốt: A, rồi. Đi chơi với họ hàng mình phải yểu điệu đúng không? Đi nhẹ nói khẽ đúng không? Cười không được hở răng, (mọi người cười) mỉm cười thôi đúng không? Được. Em có thật tâm muốn thế không? Hay dòng đời xô đẩy làm em phải mỉm cười?

Bạn đó: Dạ, dòng đời xô đẩy.

Thầy Trong Suốt: Rồi, ví dụ rất tốt, mình không muốn lắm nhưng dòng đời xô đẩy. Ai có ví dụ khác không ạ?

Hạnh Nguyên: Dạ em ví dụ chuyện ngày hôm qua. Công ty em tổng kết, xong hết rồi thì chiều cả công ty sẽ chung lại để mời sếp, mà mọi người lại chọn một quán ăn hải sản tươi sống. Em không thích món đó, với lại em cũng không thích những cuộc bia rượu rồi nhảy múa ồn ào. Mà vì em sợ mọi người trong công ty sẽ nói : “Nhận tiền thưởng xong rồi mà không đãi sếp” hoặc “Tổng kết công ty như vậy mà…”. Nói chung là em làm một việc mà em không thích để làm hài lòng mọi người.

Thầy Trong Suốt: Em có thấy hài lòng khi đi cuộc đấy không?

Hạnh Nguyên: Dạ không.

Thầy Trong Suốt: Không thoải mái đúng không?

Hạnh Nguyên: Dạ không.

Thầy Trong Suốt: Nhưng do…

Hạnh Nguyên: Hoàn cảnh xô đẩy.

Thầy Trong Suốt:  …dòng đời xô đẩy. Được, có vẻ đúng với tâm sự nhiều người vừa giơ tay.

3. Tại sao chúng ta cứ phải giả vờ đóng vai để làm hài lòng người khác?

Một bạn nữ: Em làm lớp trưởng, đôi khi có kiểu lớp mình chia ra hai, ba phe để chơi với nhau. Đôi khi em phổ biến một cái gì đó thôi, sẽ có rất nhiều ý kiến khác nhau. Rồi để ý mình theo phe này hoặc mình theo phe kia, bắt đầu những ý kiến đó chĩa vào mình. Rồi bênh bên này, bênh bên kia. Cho nên khi làm lớp trưởng thì mình phải hiểu và sống hoà đồng với tất cả mọi người, trong mắt ai thì mình cũng ở giữa, là người trung lập nhất để khi mà người ta nhìn vào. Khi mình giải quyết vấn đề gì, người ta biết mình là người trung thực, thì mình mới giải quyết được vấn đề.

Thầy Trong Suốt: Giống Đường Tăng chứ gì? Có xem phim Tây Du Ký không?

Đường Tăng có mấy học trò ấy. Bạch Cốt Tinh mới biến thành một bà già đi qua, thế là Tôn Ngộ Không xông vào đánh. Mọi người xem bộ phim đấy chưa nhỉ? Phim Đường Tăng đi lấy Kinh – “Mối tình ngoại truyện”.

Tóm lại trên đời này có những người mà người ta gọi là ba phải, thấy ai nói cũng đúng hết. Người ba phải rất được sự hài lòng từ mọi người, người ta nói là đúng rồi: “Thưa Sư phụ chúng ta phải đánh, phải đánh đến sào huyệt của quân địch” – “Đồng ý”, thế là đồng ý ngay. Có người bàn: “Nhưng đánh xong nguy hiểm lắm, mà chúng ta nên từ bi tha cho nó”, cũng “Đồng ý” Xong một lúc sau có người bảo: “Thôi, hay là trước mắt tám trăm dặm núi lửa, chúng ta chia hành lý đi về”, cũng…

Mọi người: Đồng ý!

Thầy Trong Suốt: …“Đồng ý” Lại một người khác bảo: “Không được, đi lấy Kinh làm sao quay về được, chúng ta phải xuyên qua núi lửa”, cũng…

Mọi người: Đồng ý!

Thầy Trong Suốt: …“Đồng ý” – Hài lòng tất cả mọi người. Theo em thấy có sướng không? Ai cũng hài lòng với mình hết, vì mình đồng ý với tất cả mọi người mà. Em thấy thích không? Vì sao?

Một bạn nữ: Em nghĩ nếu như mình rơi vào cái hoàn cảnh khi bị áp lực từ phía ngoài vào, lúc nào cũng kiểu là tự giải quyết với nhau thôi. Nói chuyện với ba mẹ hoặc giải quyết với ba mẹ. Nghĩa là chỉ dựa vào tự tay, rồi tự giải quyết vấn đề, chủ yếu phía trong thôi, không để cho người khác biết: “À mình sống như vậy, sống ít nhiều chịu áp lực như vậy”, nên như vậy kiểu rất khó sống.

Thầy Trong Suốt: Không thoải mái đúng không? Thật ra mình đi chiều người khác nhưng cái điều đấy nó trái với mong muốn của mình, thì liệu mình có hạnh phúc được không?

Bạn đó: Đa số là không.

Thầy Trong Suốt: Nói chung là không. Thế nhưng tại sao mình cứ làm nhiều như vậy?

Bạn Phong: Đóng vai người tốt.

Thầy Trong Suốt: À, hay đấy, toàn những câu nói hay, đóng vai người tốt. Giống bạn này đóng vai yểu điệu thục nữ. Trong khi bản chất của mình có phải thục nữ không?

Bạn nữ đó: Dạ tuỳ trường hợp em mới có những cái mặt khác ạ, đấy là mình linh động với hoàn cảnh.

Thầy Trong Suốt: Tự em nghĩ đi, bản chất của em có phải là một yểu điệu thục nữ không? Hoặc bạn bên cạnh đi, bạn nào quen em ở đây này, ở đây có ai quen em không? Em có thấy bạn ấy yểu điệu thục nữ không?

Bạn của bạn nữ: Dạ, bạn đó? Dạ không.

Thầy Trong Suốt: Không luôn. Đấy!

Bạn của bạn nữ: Rất là thật và thẳng thắn, thẳng tính.

Thầy Trong Suốt: Nhưng phải đóng vai đúng không? Ở đây chúng ta có rất nhiều các bạn còn rất trẻ. Ở đây có bạn nào cảm thấy không thoải mái khi phải đóng vai một người khác không ạ? Giả làm người khác, để làm hài lòng một ai đó? Wow, rất nhiều luôn, hầu như tất cả mọi người luôn.

Tại sao chúng ta cứ phải giả vờ làm người khác để làm hài lòng người khác? Chúng ta giả làm yểu điệu thục nữ để hài lòng bố mẹ. Chúng ta đóng vai người tốt để hài lòng ai bây giờ? Xã hội. Chúng ta đóng vai lớp trưởng gương mẫu để hài lòng lớp viên. Chúng ta đóng vai người con nghe lời bố mẹ, trong khi thực chất thì không phải.

Một bạn nam: Theo em có thể vì mình quý những người đó, coi những người đó giống như một phần cuộc sống của mình ấy. Nhiều khi mất họ, cuộc sống của mình sẽ mất một phần ý nghĩa. Em không dám đánh mất những mối quan hệ đó.

Thầy Trong Suốt: Rồi, hay, câu trả lời rất hay. Bạn ấy nói “bởi vì em rất ngại, không muốn mất đi mối quan hệ đấy” đúng không? Thế các em có thể nói một từ, dùng một từ khác, các em làm thế vì Sợ. Tôi làm hài lòng người khác là vì sợ. Đúng không? Sợ mất đi quan hệ là sợ đấy. Em vừa nói, chính em phát biểu đấy. Em sợ mất đi một mối quan hệ tốt. Như vậy em đóng vai để làm hài lòng người khác vì sợ. Hoá ra mình làm thế không phải vì quý, mà vì sợ.

Một bạn nữ: Em nghĩ là sợ làm tổn thương người khác.

Thầy Trong Suốt: Sợ làm tổn thương họ.

Bạn đó: Tức là người mình yêu quý nhất, nên mình không muốn làm tổn thương họ. Với lại nhiều khi mình bỏ qua chuyện đó để mình duy trì mối quan hệ. Không muốn vì việc nói thẳng ra mình phải trả giá là mất đi mối quan hệ đó.

Thầy Trong Suốt: Đúng rồi. Em nói giống hệt như bạn ấy thôi. Em sợ mất mối quan hệ. Có ai có ví dụ khác đúng là sợ không ạ? Tôi làm hài lòng người khác bởi vì tôi sợ, tôi sợ mất mối quan hệ mà! Tôi sợ người ta buồn này, tôi sợ mất mối quan hệ này, đều gọi là sợ hết. Tôi muốn làm hài lòng người khác vì ẩn dưới là tôi sợ, sợ mất mối quan hệ, cũng là sợ, sợ người ta tổn thương cũng là sợ. Có ai có ví dụ cuộc đời mình không ạ?

Một bạn nữ: Dạ, khi em đi làm việc thì công việc của mình có nhiều việc không thích nhưng mình vẫn phải làm, mình cũng sợ bị mất việc…

Thầy Trong Suốt: Đúng rồi, tốt. Có nhiều việc mình không thích. Sếp bảo: “Làm thế này có hay không em?”, mình cũng gật gù, đúng không? “Anh đúng là số một, chuẩn nhất”. Nhưng mình nói câu đấy vì sao?

Bạn nữ đó: Vì sợ mất việc.

Thầy Trong Suốt: Tốt. Vì sợ. Mình phải đóng vai để làm hài lòng người khác bởi vì mình sợ. Có ai có ví dụ nữa không ạ.

Một bạn nam: Em nghĩ mình muốn duy trì mối quan hệ của mình. Để sau này trong tương lai mình sẽ cần mối quan hệ đó.

Thầy Trong Suốt: Em sợ mất mối quan hệ đó đúng không? Em sợ trong tương lai không có mối quan hệ là cuộc đời em có vấn đề.

Bạn đó: Em nghĩ trong tương lai sẽ cần tới mối quan hệ đó. Ví dụ như muốn đi làm ở công ty thì mình có mối quan hệ, mình sẽ…

Thầy Trong Suốt: À, đúng rồi. Mình muốn làm công ty đấy, mối quan hệ tất nhiên là rất tốt. Mình nói ra những câu làm hài lòng, không mất lòng đấy, vì mình sợ mối quan hệ bị sứt mẻ, đúng không? Ví dụ rất tốt.

Một bạn nữ: Em sợ bị đánh giá là mình hẹp hòi.

Thầy Trong Suốt: Hẹp hòi như thế nào? Ví dụ câu chuyện của em như thế nào?

Bạn đó: Ví dụ như khi mà họ phạm một cái lỗi gì đó, mình không tha thứ, từ bên trong mình không muốn tha thứ cho họ, nhưng mình vẫn phải tha thứ.

Thầy Trong Suốt: Giả vờ tha thứ vì sợ bị đánh giá. Mình sợ người ta đánh giá là hẹp hòi nên giả vờ tha thứ, lòng mình vẫn chưa tha. Tốt, ví dụ rất tốt. Còn ai hiểu câu đấy không ạ?

Một bạn nữ: Nói chung trước giờ ba mẹ em muốn em làm theo nghề của ba mẹ. Nhưng lúc đó sợ ba mẹ không thương nữa cho nên mới nghe theo, làm theo. Nên cũng học thêm, rồi mình học ngành mà mình không muốn.

Thầy Trong Suốt: Thi vào ngành mình không thích vì sợ ba mẹ không thương mình nữa. Chuẩn luôn, ba mẹ hay có vũ khí là gì: “Nếu con làm cái này thì bố mẹ sẽ không thương con nữa đâu.” Ở đây có ai đã trải qua đoạn đấy chưa ạ?

Một bạn: Thương thì vẫn thương nhưng mà cắt tiền ạ. (Mọi người cười)

Thầy Trong Suốt: Cắt tiền nghĩa là không thương. (Cười) Có ai trải qua chuyện đấy chưa ạ?

Các bạn: Dạ rồi.

Thầy Trong Suốt: Hồi nhỏ bố mẹ mình suốt ngày nói như thế. Nghe quen đúng không? “Con làm thế này là không thương nữa đâu”, hay“Con không làm cái này là không thương nữa đâu”, thế là sợ quá phải đi làm đúng không? .

Như vậy có thể thấy rằng một trong những lý do mình phải đóng vai để làm hài lòng người khác, ẩn dưới nó là vì sợ: sợ làm ai đó buồn, sợ mất một cái gì đó, sợ mất một mối quan hệ, mất một tương lai nào đó, nên mình buộc phải đóng vai để làm. Mình đóng vai làm người khác vừa lòng bởi vì mình sợ. Không phải vì yêu mà vì sợ. Mình làm vừa lòng họ không phải vì mình yêu họ mà vì mình sợ mất gì đó.

Làm hài lòng vì yêu thì tốt rồi, nhưng làm hài lòng vì sợ theo mọi người có tốt không? Tôi làm hài lòng người khác không phải vì tôi yêu gì cả, cũng chẳng phải vì tôi quý, thương… gì hết. Tôi tha thứ cho người khác không phải vì tôi quý người ta, tôi yêu người ta, mà vì tôi sợ người ta bảo tôi hẹp hòi. Đấy là một ví dụ rõ nhất đấy. Theo mọi người điều đấy có phải điều tốt không ạ?

Bạn nữ: Không tốt.

Thầy Trong Suốt: Không tốt. Vì sao lại không tốt?

Bạn nữ đó: Em nghĩ tốt hay xấu cũng tuỳ hoàn cảnh.

Thầy Trong Suốt: Ờ, nhưng nói chung thôi. Mình làm hài lòng một người không phải vì yêu một tí nào luôn, chẳng quý tí nào, chẳng yêu tí nào mà vì sợ. Nếu mà hài lòng vì yêu bố mẹ thì OK (tốt) rồi, vì yêu đấy. Nhưng vì sợ bố mẹ cắt tài trợ này (Thầy cười ha ha), cắt tình yêu đúng không? Có người dọa mình là: “Em mà không làm thì anh cắt tình yêu đối với em” Có nhiều đôi vợ chồng, hoặc là đôi người yêu thế mà: “Nếu em không làm cái này cái kia thì anh sẽ cắt tình yêu đi”, thế là sợ quá phải làm. “Nếu em không về sớm thì… anh sẽ…”

Một bạn: Đóng cửa cho ngủ ngoài.

Thầy Trong Suốt: Hay! Bạn nào nói ấy nhỉ? À đấy! “Nếu em mà không về sớm thì đóng cửa cho ngủ ngoài”. Thế là mình về sớm, không phải vì yêu, về chăm sóc anh ấy mà gì? Sợ là anh ấy sẽ bỏ mình. Thế thì chúng ta có thể thấy là: có một tỉ lệ thuận giữa sợ và làm hài lòng người khác. Người càng hay sợ, sợ đủ các loại chuyện trên đời thì càng hay cố làm hài lòng người khác nhiều hơn. Ở đây có ai sợ vợ không ạ? Sợ người yêu? Có ai sợ người yêu không ạ?

Sợ người yêu nghĩa là mình cố làm hài lòng họ không phải vì mình yêu họ. Đúng rồi, vì mình sợ. Mình sợ điều gì đó: sợ buồn, sợ chia tay, sợ bất kỳ điều gì đấy. Bao nhiêu người đã từng làm hoặc đang làm hài lòng người yêu hoặc vợ hoặc chồng mình chỉ đơn giản là vì mình sợ mất một điều gì đó xấu xảy ra, v.v… chứ không phải vì yêu.

4. Hãy xem mình làm hài lòng người kia vì yêu hay vì sợ?

Thầy Trong Suốt: Mình hỏi thế này dễ hiểu hơn này: Mình làm không phải hoàn toàn vì yêu, mà có một phần vì sợ? Nếu mình bảo là 100% là sợ thì mọi người sẽ không đồng ý nhưng có phần vì sợ. Có ví dụ không ạ? Mình làm điều đó với người yêu mình, vợ chồng mình một phần vì sợ, chứ không phải hoàn toàn vì yêu.

Bạn Thuỷ: Bây giờ em và ông xã em công tác ở hai nơi, em ở đây, ông xã em ở quê. Công việc của em ở đây rất tốt, nhưng mẹ chồng muốn em về quê. Em không muốn về quê vì chẳng có việc gì làm hết. Bên nhà chồng em muốn em về để xin một việc trong nhà nước, cho nó ổn định. Thật sự em không thích, nhưng khi em nghĩ em sợ như anh nói, em sợ phát sinh mâu thuẫn, em sợ sẽ mất mối quan hệ đó. Cho nên em đã nộp đơn xin nghỉ ở cơ quan, mặc dù nó chưa có finally (cuối cùng), em chưa nghỉ công việc ở đây cho nên em đến buổi trà đàm của anh để có thể có câu trả lời giải quyết được vấn đề của em.

Thầy Trong Suốt: À, rất tốt. Chuẩn rồi.

Bạn Thuỷ lấy chồng rồi, chồng bạn ấy làm ở quê, còn bạn đang làm ở thành phố, rất thành công. Thế nhưng gia đình của chồng thì bảo là gì? “Thôi con ơi con về quê làm, hai vợ chồng rau cháo có nhau. ”Đấy, theo mọi người bạn ấy có muốn về không ạ? Đang rất tốt ở đây tại sao phải về? Tuy nhiên cuối cùng trời xui đất khiến như thế nào bạn vẫn nộp đơn đúng không? Đơn của em đã được duyệt chưa?

Bạn Thuỷ: Dạ chưa anh.

Thầy Trong Suốt: À được, tốt tốt. Bạn đến rất kịp thời. Trong lòng không biết nên làm thế nào thì bạn đến buổi trà đàm. Đấy là một câu chuyện điển hình. Thế thì khi đấy phải xem lại lúc mình nộp đơn đấy, mình làm nó vì cái gì? Vì yêu hay vì sợ?

Bạn Thủy: Cảm giác là sợ ạ. Vì em rất miễn cưỡng vì công việc không phù hợp với chuyên ngành. Thứ hai, em cũng không tưởng tượng được tương lai em sẽ làm gì. Em hoàn toàn không yêu thích công việc đó. Mà thật sự em cũng có rất nhiều plan (kế hoạch) ở đây.

Thầy Trong Suốt: Việc ở quê của em là việc gì?

Bạn Thủy: Việc ở quê của em chỉ là nhân viên hành chính thôi.

Thầy Trong Suốt: Còn ngành của em học là ngành gì?

Bạn Thủy: Em học ngành luật ạ.

Thầy Trong Suốt: Luật à? Em có việc hợp với em ở đây chưa?

Bạn Thủy: Dạ có.

Thầy Trong Suốt: Rồi. Ví dụ rất tốt. Bạn ấy nộp đơn về làm một nhân viên hành chính trong khi bạn ấy lại chuyên ngành là luật. Công việc của bạn ở đây rất tốt và bạn rất thích nó. Còn về quê thì biết trước chắc là không thích rồi. Thế mà bạn vẫn nộp đơn. Theo mọi người bạn nộp đơn vì cái gì? Vì sao ạ? Có phải vì quá yêu chồng không ạ?

Trên đời này có một câu rất hay: “Nỗi sợ làm tình yêu mờ đi”. Vậy nếu không phải vì yêu thì chắc chắn là bạn phải có sợ. Mọi người đoán thử xem bạn ấy sợ điều gì? Quyết định của bạn ấy đến từ nỗi sợ nhiều hơn là tình yêu. Đúng không? Vậy thì bạn ấy sợ điều gì? Khổ chủ sẽ là người chấm điểm ai đoán đúng nhất.

Một bạn nữ: Dạ sợ làm mâu thuẫn gia đình.

Bạn khác: Sợ làm mất lòng chồng hoặc là gia đình chồng.

Một bạn nam: Theo em, kiểu như người chồng gia trưởng ấy, bạn sợ làm mất cái tôi của chồng.

Thầy Trong Suốt: Sợ làm cái tôi của chồng bị đau đớn.

Các ý kiến: Theo em là chị ấy sợ bị đánh giá ạ; sợ mất đi sự an ổn đang có của gia đình; sợ thay đổi ạ; sợ bị chồng bỏ.

Thầy Trong Suốt: Sợ bị chồng bỏ. Rồi, đấy chúng ta thi xem ai nói đúng nhất nhé. Sợ bị chồng bỏ. Nghe có vẻ chuẩn đấy nhỉ.

Bạn nữ áo tím: Em nghĩ chắc là chị ấy sợ mất gia đình.

Bạn nữ áo đỏ: Em nghĩ chị ấy sợ mất độc lập khi thay đổi…

Một bạn nữ: Theo em là sợ chồng cặp bồ nhí khác.

Thầy Trong Suốt: Sợ chồng cặp bồ người khác. Á, kinh! (Mọi người cười) Cũng hay, đúng rồi ạ, biết đâu bạn không về chồng cặp bồ người khác thật. Được. Sợ chồng cặp bồ hay là sợ mình cặp bồ? (Cười) Hay là sợ mình cặp bồ nên phải về quê? Sẽ có phần thưởng cho người trả lời đúng nhất.

Một bạn: Em nghĩ là sợ phải đối mặt với chuyện giải quyết vấn đề.

Thầy Trong Suốt: Sợ phải đối mặt để giải quyết vấn đề. “Thôi, tốt nhất không nên đối mặt làm gì”, đúng không? “Về quê sống cho nó lành”, được, tốt! Câu trả lời rất tốt.

Một bạn nữ: Đôi khi mình sợ mình làm trái ý chồng, trái ý gia đình, thì nó dẫn đến cái tình huống xấu nhất là vợ chồng bỏ nhau. Nếu bỏ nhau sẽ dẫn đến chuyện gia đình hai bên lời ra tiếng vào, rồi hàng xóm chỉ trích này kia, xấu mặt, sợ dư luận. Sợ danh dự bị tổn thương.

Một bạn nữ: Em nghĩ là sợ phiền. Tại vì theo em thấy nếu chồng thật sự yêu thương mình, người nào thật sự yêu thương mình, họ sẽ không để cho mình phải vào tình huống phải lựa chọn khó khăn. Nên nhiều khi mình cứ thôi kệ, cứ làm vậy đi đã. Rồi từ từ suy nghĩ tiếp để tạm yên ổn đã.

Thầy Trong Suốt: Sợ phiền, tạm yên ổn đã đúng không? Được. Câu này là câu hay đấy, mọi người đoán thử đi.

Bạn nữ đó: Chị đó yêu chồng nhưng bị động không nghĩ được. Nếu người ta yêu thì sẽ đồng cảm, và sẽ giải quyết vấn đề đang xấu.

Thầy Trong Suốt: Nhưng bạn nói rõ là bạn ấy sợ chứ đâu phải là yêu đâu? Bạn ấy có phải vì tình yêu đâu? Em thử nói xem bạn sợ cái gì?

(Thầy quay sang hỏi bạn nữ nộp đơn xin nghỉ việc) Em có phải vì yêu không?