Keto – Bài 2: ATP, TÚI ĐỰNG 1-ĐÔ-LA CHO TẾ BÀO
Còn nhớ 3 đơn phân hấp thu từ ruột vào máu
– ăn bột-đường (carb., đọc là cáp) được GLUCOSE
– ăn mỡ => được TRIGLYXERÍT
– ăn đạm => được AXIT AMIN
Tế bào làm việc (như co rút cơ, nơ-ron “suy nghĩ”, tuyến thì bài tiết v.v) cần năng lượng. Nó cần “đốt” 3 đơn phân trên, thành năng lượng để dùng. Đơn vị đo năng lượng trong tế bào là ATP.
ATP ví như cái ác-qui, cái thúng hay cái túi đựng.
Túi ATP có 2 trạng thái “đầy” và “rỗng”
– khi rỗng, gọi là ADP
– khi đầy, gọi là ATP (thêm 1 gốc phosphate, Pi)
ATP chỉ chứa 1-ĐƠN-VỊ năng lượng. Lấy 1 phát là rỗng, đổ thêm 1 phát là đầy. Coi đó như tờ 1 đô-la cho dễ hình dung.
– Cứ nhồi vào ADP 1 “đô-la ($)”, nó trở thành ATP
– Cứ lấy ra khỏi ATP 1 “$”, nó trở thành ADP
cứ thế, cứ thế…
(Thực ra ADP nó giấu 1$ nữa phía dưới, nhưng hiếm khi moi ra, coi như k0 có $ đó. Moi nốt thì nó thành AMP)
________________
“Đốt” 1 phân tử glucose kiệt cùng nhất (phải có ô-xy, và xảy ra ở ti-thể, mitochondrion, cơ quan đốt cháy duy nhất của TB), được 38 “đô” ATP (gọi là đường phân ái khí).
———————-
*
Viết thêm sau 3 năm, ngày 17/7/2020, do nhiều bạn nói “k0 hiểu”:
Mọi người chịu đọc đến bài này là siêu rồi. K0 cần hiểu.
Nó là nền để hiểu các bài sau. Và chủ yếu là cho dân ham lí thuyết.
1.
Nhưng nó có cái mấu chốt là: khi bạn “bồi bổ” thì tế bào nó k0 biết “chất bổ”. Nó cứng đầu cứng cổ lắm, nó đổi ra tiền hợp pháp nó mới tiêu: là đồng tiền đơn vị, là ATP.
Cho nên hôm nọ có bạn hỏi “Tổ yến (yến sào, sào nghĩa Hán-Việt là cái tổ) ăn keto được không?” Tôi đáp “Dưới 2 lạng/ ngày.”
Là vì nhìn tổ yến như món ăn cho chất đạm. Chứ nó chả có gì thần thánh đối với tế bào.
Collagen cũng vậy (cho axit amin).
Thực phẩm chức năng cũng vậy; sữa non sữa già sữa chúa sữa tớ gì cũng vậy. Đông Trùng Hạ Gì cũng vậy. Whey hay đậu nành cũng vậy.
Gì gì mà cho Calo thì cũng vậy. Đấy là xét khía cạnh nuôi dưỡng, cho Calo.
Còn, nó “bổ” gì gì là do chất khác, không phải năng lượng.
Khi đã thành đồng xu ATP thì k0 còn tí bóng dáng nào chất bổ nữa: tế bào nó k0 đi hỏi “xu nào mua mắm, xu… ?”.
2.
Nói vậy k0 có nghĩa là mấy cái trên nó không “tác dụng”. Nhưng đừng nhầm tác dụng chữa bệnh với tác tác dụng nuôi sống.
– Tác dụng chữa bệnh: thì chỉ có ích khi đang có bệnh.
Và, bênh nào phải thuốc đó. Nếu không “phải mặt” bệnh đó thì nuốt vào cũng thải bỏ vô ích.
Nếu mình đang k0 có bệnh gì, hay bệnh của mình k0 phải mặt với nó, thì cũng vô ích.
Khi khỏi bệnh rồi, thì nuốt thêm, dù đắt mấy, cũng vô ích.
Cơ thể chúng ta nó k0 cất trữ làm gì, để thành cái thùng rác.
– Tác dụng nuôi dưỡng: thì tế bào nó chỉ dùng 3 loại chất, hơn chục cái vitamin, hơn chục cái khoáng chất, mà món ăn nào cũng có (chỉ là tỉ lệ khác nhau), thì ăn lúc nào thì nó dùng lúc đó, tốt lúc đó thôi.
Muốn tốt quanh năm thì phải ăn vào quanh năm.
Chứ đừng hi vọng nuốt vài ngụm mà nó thành người khác.
3.
Trên đời này làm gì có món gì ăn vào được Calo mà lại “hỗ trợ giảm cân”.
Muốn “hỗ trợ giảm cân” thì chỉ có 2 cách, là làm cho k0 đói, hoặc khiến cho đói mà k0 ăn vẫn chịu được mà k0 quá vật vã khổ sở.
Ăn keto chính là để cơn đói nó không phát rồ đến mức vã mồ hồi, hoa mắt, run tay (do tụt đường huyết sau cơn tăng insulin, Bài 11) nên có thể chịu được và vượt qua. Và vẫn được ăn, chứ không phải nhịn.
================
(Vậy chứ, khi trả tiền mua, thì bạn muốn nó là thuốc hay muốn nó là món ăn?
Nếu muốn nó là thuốc, thì bạn đang bệnh gì?
Nếu muốn nó là món ăn, mà nó tốt thế, thì bạn dự định ăn nó trong bao lâu?)
*
BS Viễn.
__________________
P/S nếu copy, nhớ ghi nguồn Dr. Viễn Keto
Phần comen :
Dr. Viễn Kêtô
Người “bở hơi”, mau đuối sức là do ít tập luyện, nó không nảy sinh ti-thể mấy, hít o-xy vào lại thở ra. Người chăm tập, cơ và não nó sinh ti-thể nhiều, nó mới “uống” kịp o-xy, mới có sức. Xem bài 5, “lò nhiệt hạch”.
Dr. Viễn Kêtô
Tập luyện thì trẻ lâu, nhìn có “sức sống”, sức hút, vì ti thể nó giúp tế bào sạch sẽ, hiệu quả. Già là do tế bào già. Xem bài Già và già tế bào.
Dr. Viễn Kêtô
Viết thêm sau 3 năm, ngày 17/7/2020, do nhiều bạn nói “k0 hiểu”:
Mọi người chịu đọc đến bài này là siêu rồi. K0 cần hiểu.
Nó là nền để hiểu các bài sau. Và chủ yếu là cho dân ham lí thuyết.
1.
Nhưng nó có cái mấu chốt là: khi bạn “bồi bổ” thì tế bào nó k0 biết “chất bổ”. Nó cứng đầu cứng cổ lắm, nó đổi ra tiền hợp pháp nó mới tiêu: là đồng tiền đơn vị, là ATP.
Cho nên hôm nọ có bạn hỏi “Tổ yến (yến sào, sào nghĩa Hán-Việt là cái tổ) ăn keto được không?” Tôi đáp “Dưới 2 lạng/ ngày.”
Là vì nhìn tổ yến như món ăn cho chất đạm. Chứ nó chả có gì thần thánh đối với tế bào.
Collagen cũng vậy (cho axit amin).
Thực phẩm chức năng cũng vậy; sữa non sữa già sữa chúa sữa tớ gì cũng vậy. Đông Trùng Hạ Gì cũng vậy. Whey hay đậu nành cũng vậy.
Gì gì mà cho Calo thì cũng vậy. Đấy là xét khía cạnh nuôi dưỡng, cho Calo.
Còn, nó “bổ” gì gì là do chất khác, không phải dinh dưỡng.
Khi đã thành đồng xu ATP thì k0 còn tí bóng dáng nào chất bổ nữa: tế bào nó k0 đi hỏi “xu nào mua mắm, xu… ?”.
2.
Nói vậy k0 có nghĩa là mấy cái trên nó không “tác dụng”. Nhưng đừng nhầm tác dụng chữa bệnh với tác tác dụng nuôi dưỡng.
– Tác dụng chữa bệnh: thì chỉ có ích khi đang có bệnh.
Và, bênh nào phải thuốc đó. Nếu không “phải mặt” bệnh đó thì nuốt vào cũng thải bỏ vô ích.
Nếu mình đang k0 có bệnh gì, hay bệnh của mình k0 phải mặt với nó, thì cũng vô ích.
Khi khỏi bệnh rồi, thì nuốt thêm, dù đắt mấy, cũng vô ích.
Cơ thể chúng ta nó k0 cất trữ làm gì, để thành cái thùng rác.
– Tác dụng nuôi dưỡng: thì tế bào nó chỉ dùng 3 loại chất, hơn chục cái vitamin, hơn chục cái khoáng chất, mà món ăn nào cũng có (chỉ là tỉ lệ khác nhau), thì ăn lúc nào thì nó dùng lúc đó, tốt lúc đó thôi.
Muốn tốt quanh năm thì phải ăn vào quanh năm.
Chứ đừng hi vọng nuốt vài ngụm mà nó thành người khác.
================
(Vậy chứ, khi trả tiền mua, thì bạn muốn nó là thuốc hay muốn nó là món ăn?
Nếu muốn nó là thuốc, thì bạn đang bệnh gì?
Nếu muốn nó là món ăn, mà nó tốt thế, thì bạn dự định ăn nó trong bao lâu?)
================
Dr. Viễn Kêtô
Trong bài nói 2 ý, là “thuốc” và “Calo”. Còn ý thứ 3 nữa, là, trên đời này làm gì có món gì ăn vào được Calo mà lại “hỗ trợ giảm cân”.
Muốn “hỗ trợ giảm cân” thì chỉ có 2 cách, là làm cho k0 đói, hoặc khiến cho đói mà k0 ăn vẫn chịu được mà k0 quá vật vã khổ sở.