Hiểu nghĩa dân gian nói “nam 7 vía nữ 9 vía”

Nếu bạn quan tâm bài viết này thì ắt hẳn bạn đã từng nghe nói  “nam 7 vía nữ 9 vía”. Nhưng chưa hiểu nghĩa về câu này thì hãy cùng tìm hiểu ngay bài viết sau đây nhé.

Quan niệm dân gian

Theo quan niệm dân gian, con người có 3 hồn 7 vía (với đàn ông) và 3 hồn 9 vía (với đàn bà). Cổ nhân thường nói, nếu con người mất đi hồn vía thì người ta chỉ là một cái xá/c không.

Ba hồn là gì?
Theo quan niệm của Đạo giáo, 3 hồn là: Thai Quang, Sảng Linh và U Tinh.
Thai Quang là một trong ba hồn quan trọng nhất của con người. Nếu một sinh mệnh không còn Thai Quang thì người đó quả thật đã ch/ết. Các thầy thuốc Trung y cổ đại thường có kiến thức uyên thâm về cả nhân tướng học. Họ chỉ cần xem phần “Thần”, chính là Thai Quang, của người ta có còn hay không là biết được sinh t/ử.
Hồn thứ hai gọi là Sảng linh. Trên thế giới có rất nhiều người sở hữu khả năng tính nhẩm siêu hạng. Lại có những những người có thể nói chính xác thứ của một ngày bất kỳ mà bạn yêu cầu. Điều này không dùng logic tính ra được, đó là một bản năng thiên phú. Sảng linh quyết định trí lực, trí tuệ cũng như phản ứng nhanh chậm của con người. Sảng linh chính là một bộ phận của hồn người. Vì thế Khổng Tử nói: “Sinh ra đã biết là đệ nhất, học rồi mới biết chỉ là đệ nhị”. Nhiều người bị thiểu năng trí tuệ, chính là Sảng linh đã bị mất.
Hồn thứ ba gọi là U tinh. Nó quyết định tính cách của một người, cũng quyết định việc trong tương lai họ sẽ yêu thương ai. Người ta thường nói “bị ai đó lấy mất hồn”, “tinh thần chán nản”, “hồn xiêu phách tán”… Hồn mà họ ám chỉ ở đây chính là U tinh. Rất nhiều người sau khi thất tình đau khổ tột cùng, nhìn ai cũng không thấy thuận mắt, không muốn gắn bó nữa. Đó là bởi vì U tinh tiêu mất rồi, chính là đã hao tổn, kiệt quệ tinh thần.

Bảy vía là gì?
Đạo giáo quan niệm, thất phách (7 vía) của con người bao gồm: Thi Cẩu, Phục Thỉ, Tước Âm, Thôn Tặc, Phi Độc, Trừ Uế và Xú Phế. Người Việt thì có cho rằng: Nam có 7 vía, nữ có 9 vía. Điều này có thể xuất phát từ quan niệm thân thể người nam có “thất khiếu” (7 lỗ) còn người nữ thì có “cửu khiếu” (9 lỗ).
Trong quan niệm của nhà Phật, vo/ng hồ/n người ch/ết phải qua 7 lần phán xét, mỗi lần 7 ngày rồi mới được siêu thoát.

Giải mã về “linh hồn” và “vía” theo các hiện tượng tâm linh
Trong văn hóa dân gian Việt Nam, con người được coi là sự kết hợp giữa thể xác và linh hồn. Tuy nhiên, linh hồn ở đây không chỉ đơn giản là một khái niệm trừu tượng, mà được phân chia thành hai thành phần chính: “hồn” và “vía”.
Vía trong tiếng Việt thường được hiểu là phách, một phần của linh hồn con người theo quan niệm dân gian.

Theo truyền thống, con người được cho là có hồn và vía:

Hồn (魂): Phần linh thiêng, bất tử, tồn tại sau khi chết, có thể siêu thoát hoặc luân hồi. Liên quan đến nhận thức, trí tuệ, và bản ngã.
Vía (魄): Phần năng lượng sống, liên quan đến thể xác và cảm xúc. Vía có thể bị ảnh hưởng bởi các tác động bên ngoài, dễ bị “giật mình” hoặc “mất vía”. Thường được coi là phần kết nối giữa linh hồn và thể xác.

Ba “hồn” của con người:

Tinh: Đại diện cho khả năng nhận thức, trí tuệ và tư duy của con người. Nó là nguyên nhân khiến chúng ta có thể suy nghĩ, đưa ra quyết định và phản ánh về mọi thứ xung quanh.
Khí: Là năng lượng cần thiết để duy trì sự sống và hoạt động của cơ thể. Đây là lý do chúng ta cảm thấy khỏe mạnh và tràn đầy sức sống.
Thần: Biểu hiện sự hài hoà, vẻ đẹp và tài năng nội tại của mỗi con người. Đó có thể là vẻ ngoại hình, khả năng nghệ thuật hoặc thậm chí là tính cách.

Vía là gì? tại sao gọi là vía

“Vía” được hình dung như những phần trung gian giữa thể xác và “hồn”, có nghĩa là chúng có ảnh hưởng đến cả hai mặt của con người: về vật chất và tinh thần. Nên vía được gọi để trừu tượng hóa.

Nam giới: Có 7 vía, cai quản cho hai tai, hai mắt, hai lỗ mũi và miệng. Các vía này giúp nam giới tiếp xúc và giao tiếp với thế giới bên ngoài.
Nữ giới: Có 9 vía. Bảy vía đầu tiên tương tự như nam giới, và thêm hai vía nữa. Có nhiều giả thuyết giải thích về hai vía này:
Đại diện cho hai núm vú, phản ánh vai trò của người mẹ trong việc nuôi con.
Có thể là hai lỗ sinh dục, nơi con người được sinh ra.
Hay thậm chí, hai vía này có thể đại diện cho sự cân bằng âm dương trong cơ thể nữ giới.
Số 7: Còn được coi là con số mang tính linh thiêng, biểu trưng cho sự hoàn thiện và kỳ diệu trong vũ trụ.
Số 9: Là con số cao nhất trong dãy số đơn, tượng trưng cho sự viên mãn, trường tồn và quyền lực.

1. Nguồn gốc và lịch sử:

Quan niệm về “hồn” và “vía” trong văn hóa Việt đã tồn tại từ rất lâu đời. Khả năng cao là nó đã bắt nguồn từ những tín ngưỡng animism của người Việt cổ – khi mà mọi vật trong thiên nhiên, từ cây cỏ đến con vật, đều được cho là có linh hồn.

Khi dân gian Việt Nam tiếp xúc và hòa mình với các nền văn hóa lân cận như Trung Quốc, ảnh hưởng từ Đạo giáo và Phật giáo, quan niệm này đã được bổ sung và phát triển theo nhiều cách khác nhau.

2. Ảnh hưởng trong đời sống hàng ngày:

Quan niệm “nam 7 vía, nữ 9 vía” ảnh hưởng sâu rộng đến lối sống và tập quán của người Việt:

Trong các nghi lễ tâm linh như giỗ, cúng, người ta thường cúng dường những vật phẩm như thịt, trái cây, và rượu để tưởng nhớ và vinh danh “hồn” của tổ tiên.
Trong một số lễ hội, có những biểu diễn như “hầu đồng” ở Đền Mẫu, trong đó người hầu đồng nhập hồn các vị thần và linh mục, minh chứng cho sự liên kết giữa “hồn” và “vía”.

3. So sánh với quan niệm tâm linh ở các nền văn hóa khác:

Trong nhiều nền văn hóa, khái niệm về linh hồn và sự sống sau cái chết cũng tồn tại, nhưng được diễn giải theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ:

Trong văn hóa Ai Cập cổ đại, họ tin vào “Ka” và “Ba”, hai khái niệm về linh hồn gắn liền với sự sống và tái sinh sau cái chết.
Trong Đạo giáo và văn hóa Trung Quốc, khái niệm về “chí” (氣) tương tự như “khí” trong văn hóa Việt, là năng lượng quan trọng điều chỉnh sự sống.

4. Sự thay đổi qua thời gian của quan niệm này

Trong thời đại hiện đại, mặc dù nhiều người Việt đã tiếp nhận nhiều triết lý và quan điểm phương Tây, nhưng quan niệm về “hồn” và “vía” vẫn được giữ lại và truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Tuy nhiên, nó có thể không còn được nhìn nhận một cách nghiêm túc như xưa, mà thường được áp dụng trong các nghi lễ tâm linh và giáo dục gia đình.

Khoa học hiện đại: Không có bằng chứng khoa học nào xác nhận sự tồn tại của hồn hay vía theo nghĩa đen. Thay vào đó, người ta cho rằng các hiện tượng như mất vía, hồn xiêu phách lạc chỉ là phản ứng tâm lý tự nhiên khi con người đối mặt với những trải nghiệm khó khăn hoặc căng thẳng.
Giá trị văn hóa: Dù không còn là một hiện tượng được coi là thật trong mắt nhiều người, nhưng quan niệm này vẫn mang giá trị văn hóa, biểu trưng cho cách nhìn nhận cuộc sống và mối liên hệ giữa con người với thế giới tâm linh.

Dù sao, quan niệm “nam 7 vía, nữ 9 vía” vẫn chưa được giải thích một cách rõ ràng và có thể được hiểu theo nhiều cách. Tuy nhiên, điều quan trọng là nó phản ánh sự tôn vinh và sự khác biệt giữa nam và nữ trong văn hóa Việt Nam, cũng như nhấn mạnh sự liên kết chặt chẽ giữa thể xác và linh hồn.

Nguồn: Tổng hợp