Keto-Bài 7: ĂN MỠ CŨNG… VẬY
Còn nhớ, ăn mỡ, sẽ được phân tử mỡ trung tính (triglycerids, TG) vào máu và trữ ở tế bào mỡ, khi đói sẽ đem ra dùng.
Phân tử mỡ trung tính trông như cái đinh ba lão Trư, có 3 răng, mỗi răng là 1 axit béo. Cái cán 3 C, bằng 1/2 glucose, sẽ nhanh chóng biến thành glucose hoặc vào Kreb cho 12 ATP.
Axit béo là 1 chuỗi …-CH2-CH2-… dài thòng, 6-24 các-bon, với 1 đầu axit -COOH.
Khi cần năng lượng, ti thể phải chặt vụn chuỗi này ra mảnh 2C, đi vào… bài trước (chu trình Krebs và hô hấp, Bài 5).
Vấn đề là con “dao” (enzyme) nó chỉ chặt được đúng 2C, và nó phải trông thấy cái Oxy nối đôi (-C=O) và cái “vạch vôi” đánh dấu vào sau C thứ 2 (beta).
Động tác vạch vôi, là nhồi 1 nguyên tử Oxy vào C beta.
Nhưng Oxy suông thì k0 vào được. Phải dùng -OH, nên mới gọi là oxidation. Vì nhồi vào C thứ 3, tính từ đầu COOH (axit), nên gọi bê-ta oxy hóa.
Vậy hình dung ti-thể làm lặp lại 3 bước, giống anh hàng đậu phụ chợ quê, đo và cắt đậu phụ:
1- đo 2C phía đầu axit -COOH
2- vạch vôi, nhồi nhóm -OH vào C bê-ta
3- chặt acetyl-CoA (2C), chừa lại cái đầu -COOH
rồi lại 1-2-3 đo-vạch-chặt… cứ thế thế thế…
Chặt xong, lại được 1 axit béo mới, nhưng ngắn bớt 2C, lúc này gọi là gốc a-xin (acyl-) (đừng nhầm a-XÊ-tin, 2C nhé). Đây là chỗ khôn lanh của ti thể.
Rốt cuộc, ăn mỡ cũng đi đến mẩu 2C, a-xê-tin, mà thôi.
Nhớ, a-xê-tin = 12 ATP, nhé.
BS Viễn.
__________________
P/S nếu copy, nhớ ghi nguồn Dr. Viễn Keto
Commen:
Dr. Viễn Kêtô
Loằng ngoằng vậy, chứ, chỉ nhớ là ăn mỡ rồi cũng về cái đoản đao 2 C.
Và cái 2 C này nó tạo mới ra đường glucose, ra đạm (12 axit amin không thiết yếu) và cả ra axit béo khi cần.
Nghĩa là, ăn không tinh bột không sợ thiếu đường.
Ăn thiếu đạm, chỉ lo thiếu 8 axit amin thiết yếu.
Ăn thiếu mỡ chỉ sợ thiếu 2 chất axit béo thiết yếu.
Cái đáng sợ là các vi chất đi kèm. Sẽ có bài riêng.
Tính Nguyễn
Ăn thịt nạc k ăn thịt mỡ có được k ạ.
Dr. Viễn Kêtô
Được, nhưng đói, và k0 đủ Calo làm việc.
Hung Pham
Thầy ơi em có bà 85 tuổi bị viêm khớp , thiểu dưỡng, albumin máu giảm còn 30, huyết sắc tố còn 90, bà em ăn không được thầy ạ, đặc biệt là thịt cá, em thấy có loại đạm whey dành cho vận động viên thể hình ,cung cấp đủ các acid amin thiết yếu, em muốn hỏi ý kiến thầy về việc cho bà dùng đạm whey đó được không ạ, mong thầy tư vấn
Dr. Viễn Kêtô
được. Nếu còn tiền, dùng viên keto-axit (cho dân suy thận) thì hơn, mỗi tội đắt.
Thế Giới Hoa
em bị mỡ máu cao, bs nói là mỡ xấu, vậy có ăn mỡ được không ạ ?
Dr. Viễn Kêtô
Được. Cứ ăn đúng keto