Keto Bài 13: 3 THỂ XÊ-TÔN (3 KETONE BODIES), “TIỀN TỆ” CỦA CƠ THỂ

Đố: không có tiền, sống được không?

…

…

Được, nhưng

Sẽ không có nền kinh tế => không phát triển. Không gì hết.

Sẽ bắt thú, hái quả, đóng khố bẹ dừa. Nhỉ.

—————–

Còn nhớ

– ATP, đồng 1 đô-la CỦA TẾ BÀO (TB). Là năng lượng để dùng cho mọi hoạt động tế bào.

– mẩu a-xê-tin, 2 các-bon, đoản đao thần của tế bào, là nguồn cấp ATP.

I- Lúc thường (chữ “thường”, bây giờ hơi hài hước rồi!), TB đốt glucose (G) lấy a-xê-tin, để rồi lấy ATP (38 ATP).

Hài hước, vì, khi cơ thể nghỉ, cơ tim vẫn dùng 60% năng lượng từ thể xê-tôn, chỉ > 30% từ G. Não cũng làm vậy. Chứ không phải hoàn toàn từ G như nhiều người vẫn rao giảng. Khi đói, nhất là đói lâu ngày, gan sẽ lấy axit béo từ máu (vốn từ mô mỡ đưa ra), “cắt” thành mẩu 2 C, là a-xê-tin. Nhưng cấu tạo a-xê-tin không hợp việc đi trong máu, nên gan chuyển thành 3 thể xe-tôn, đưa vào máu, cho các TB ngoại vi dùng, đó là:

– acetoacetat

– Beta-HydrOxyButyrat (BHOB, hoặc HOB)

– acetone

Riêng acetone sẽ được thở ra, => hơi thở có mùi quả chín, hay là mùi sơn móng tay (đi qua nhà thợ mộc, hay thấy mùi này khi họ phun sơn).

Các tế bào nhận được HOB sẽ chuyển ngược lại a-xê-tin để lấy ATP (phần bên phải Hình 13.1).

Giống như, gan in và phát hành tiền, lưu thông. TB nhận tiền, chi tiêu.

May là, gan không dùng được thể xê-tôn. Giống như, nhân viên ngân hàng và công nhân nhà máy in tiền, không được lấy tiền đó tiêu, mà phải chờ lương tháng.

Không thì, có mà loạn!

Thể xê-tôn trong máu sẽ đi vào nước tiểu. Đo, sẽ thấy chúng.

II- Ăn chế độ keto, là bỏ tinh bột-đường => ép glucose máu hạ thấp, làm cơ thể buộc chuyển sang đốt mỡ lấy ra xê-tôn và ép tế bào làm quen với “ăn” và sống hoàn toàn bằng xê-tôn (nghĩa là bằng đốt mỡ), đây là lí luận nền của keto.

Xê-tôn có lợi hơn hẳn là

1- dùng được luôn, không tạo thể axit như lactat và pyruvat, gây mệt và đau cơ, nên sức bền cơ thể tốt hơn.

2- Giảm cân chắc ăn vì bắt buộc đốt mỡ

3- Glucose thấp thì insulin thấp, không tạo mỡ, gây béo.

4- Quan trọng là tế bào ung thư không lấy được glucose, sẽ teo và tự chết, vì nó không có ti-thể lành nên chịu chết đói, không dùng được xê-tôn (Bài 21 và 31).