Nóng giận và cách giải quyết chúng
Nóng giận là một trạng thái xúc cảm rất phổ biến của con người. Nó là một loại xúc cảm tiêu cực, không lành mạnh và là nguyên nhân gây ra nhiều vấn đề rắc rối khác. Sự tức giận có thể biểu hiện dưới những cường độ khác nhau, từ sự bực mình đến tức giận điên cuồng và nổi cơn thịnh nộ. Tức giận khiến mỗi người chúng ta phải đối mặt với những điều không mong muốn. Tuy nhiên, nếu không biết cách cân bằng cảm xúc sẽ gây nhiều hậu quả không lường.
Khi ai đó làm cho ta giận thì ta khổ. Ta muốn nói một câu hay làm một việc gì đó để cho người kia khổ, nghĩ rằng làm như thế ta sẽ bớt khổ.
Ta tự bảo: “Tôi muốn trừng phạt anh. Tôi muốn làm cho anh đau khổ vì anh đã làm cho tôi đau khổ. Thấy anh đau khổ, tôi sẽ cảm thấy dễ chịu hơn.”
Rất nhiều người có xu hướng hành động một cách trẻ con như vậy. Sự thật là khi ta làm cho người kia đau khổ thì người ấy sẽ trả đũa bằng cách làm cho ta đau khổ thêm. Kết quả là leo thang đau khổ cho cả hai bên. Đáng lẽ ra thì cả hai bên đều cần tình thương, cần giúp đỡ. Không ai đáng bị trừng phạt cả.
Khi ta giận, khi một ai đó làm cho ta giận, ta phải trở về với thân tâm và chăm sóc cơn giận của mình. Không nên nói gì hết. Khi đang giận mà nói năng hay hành động thì chỉ gây thêm đổ vỡ mà thôi.
Vì sao có cảm xúc giận dữ?
Nơi cảm xúc bắt đầu là từ não bộ của chúng ta. Trong cấu trúc bộ não của chúng ta có một hệ thống được gọi là limbic. Hệ thống này sẽ phân tích, diễn giải những tình huống phát sinh của chúng ta để thiết lập lên giai điệu của cảm xúc và gửi thông tin đến vỏ não để định hướng về cảm xúc và hành vi dẫn tới hành động của chúng ta. Cảm xúc được hình thành sơ khai từ cách chúng ta phân tích, suy nghĩ về tình huống, trải nghiệm của bản thân trong quá khứ lẫn hiện tại.
Khi hệ thống limbic phân tích yếu tố, tình huống đó là tiêu cực thì trạng thái cảm xúc giận dữ sẽ được bật công tắc hoạt động.
Ảnh hưởng của cảm xúc giận dữ bị nén lại lâu ngày
Cảm xúc giận dữ mà không thể bày tỏ, giải quyết nó, trạng thái cảm xúc này ngày càng gặm nhấm sâu hơn thì sẽ dễ bị ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cả về thể chất lẫn tinh thần. Bạn dễ bị rơi vào trạng thái rối loạn tinh thần, có thể dẫn tới bị trầm cảm. Làm xấu đi các mối quan hệ xã hội, có thể dẫn tới sự ảnh hưởng tiêu cực nghiêm trọng trong lối suy nghĩ và hành vi hành động.
Ngoài ra, có thể dẫn tới bị huyết áp cao, stress nặng, đau nhức đầu thường xuyên, rối loạn về việc kiểm soát cảm xúc.
Cách kiềm chế cơn giận để tránh gây bất hoà trong các mối quan hệ
1. Hít thở sâu: Khi cảm thấy tức giận, hít thở chậm và sâu bằng bụng. Ngồi thoải mái, thả lỏng cơ thể, hít vào bằng mũi, thở ra bằng miệng. Bụng phình ra khi hít vào và xẹp xuống khi thở ra.
2. Thay đổi môi trường: Nếu không thể bình tĩnh, hãy ra ngoài, đi dạo hoặc làm việc gì đó để thư giãn. Một thay đổi nhỏ về không gian có thể giúp bạn lấy lại bình tĩnh.
3. Điều chỉnh suy nghĩ: Hãy nghĩ đến những điều tích cực như người thân yêu, kỷ niệm vui vẻ. Điều này giúp chuyển hướng suy nghĩ và làm giảm cảm giác tức giận.
4. Vận động: Thử đi bộ, đạp xe hoặc tập thể dục để giải tỏa căng thẳng. Sự vận động giúp bạn tập trung vào cơ thể, giảm đi cảm giác giận dữ.
5. Đọc một câu “thần chú”: Chọn một câu nói tích cực, như “Mọi chuyện sẽ ổn thôi”, và lặp lại khi giận để bình tĩnh lại.
6. Kiểm tra lại quan điểm: Nếu bạn sắp nổi giận, hãy tạm dừng và rời khỏi tình huống. Cho mình thời gian để suy nghĩ lại và nhìn nhận vấn đề một cách khách quan.
7. Dùng hài hước: Cố gắng nhìn nhận sự việc một cách nhẹ nhàng, đừng quá nghiêm trọng hóa mọi thứ. Hài hước có thể giúp bạn giải tỏa cảm xúc tiêu cực.
8. Tìm nguyên nhân và giải pháp: Xác định nguyên nhân gây giận (như kẹt xe, tiếng ồn…) và tìm cách thay đổi, như chọn lộ trình khác hoặc sử dụng tai nghe để giảm ồn.
9. Tập trung vào điều ý nghĩa: Khi giận, hướng suy nghĩ vào những điều tích cực trong cuộc sống, như gia đình, bạn bè, hay mục tiêu cá nhân. Điều này giúp bạn giữ sự bình tĩnh.
10. Tìm sự giúp đỡ: Nếu cơn giận quá lớn, ảnh hưởng đến cuộc sống, hãy tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc chia sẻ với người thân để được hỗ trợ và giải tỏa cảm xúc.
11. “Hạ” thấp cái tôi cá nhân
Trong bất cứ một cuộc tranh cãi nào, ai cũng cho rằng mình đúng. Bạn sẽ không thể kiềm chế cảm xúc nếu không hạ thấp cái tôi của mình. Hãy nghĩ rằng liệu mình có thực sự đúng? Liệu mình có đang hiểu lầm? Ý đối phương thực sự là gì?… Chỉ cần chậm lại vài giây để suy nghĩ kỹ lại, bạn sẽ tránh được những lời nói và hành động không hay.
Đạo Phật dạy chúng ta khi giận:
Hãy đối diện với hoàn cảnh từ một góc nhìn khác. Nếu chúng ta thực hành theo cách này, thì cơn giận sẽ không có lý do gì để sanh khởi, mà cũng chẳng có cơn giận nào để đè nén hay bộc lộ. Ví dụ, có ai đó bảo rằng bạn làm sai thứ gì đó, đầu tiên chúng ta thường có xu hướng nghĩ rằng người này đang nói xấu và tìm cách hại bạn. Nhưng hãy nhìn nhận vấn đề theo cách khác, hãy nghĩ rằng họ đang cho bạn rất nhiều thông tin hữu ích. Có lẽ họ đang cố gắng giúp bạn đấy. Với cách nhìn tích cực như vậy chúng ta sẽ không còn cau có nữa. Nói cách khác, giận dữ không xuất phát từ những gì người khác làm mà là cách chúng ta chọn để nhìn nhận những việc đó như thế nào. Nếu ta lý giải tình huống theo một cách khác thì cơn giận sẽ không xuất hiện.
Một ví dụ khác, cứ cho là ai đó nói dối và lừa gạt bạn. Hãy nghĩ rằng “đây là hậu quả của những nghiệp xấu mà tôi đã gây ra đời trước, lúc đó vì sự chi phối của ngã chấp mà tôi đã phản bội và lừa gạt người khác, bây giờ, tôi phải lãnh lấy hậu quả đó”. Bằng cách này, thay vì đổ lỗi cho người, chúng ta nhận thức rằng nguyên nhân của việc bị lừa dối và bị phản bội suy cho cùng là do tự ngã và không có lý do gì mà ta lại bực bội người khác. Chúng ta nhận ra bản ngã là kẻ thù thật sự. Vậy là chúng ta sẽ quyết tâm mạnh mẽ để không hành động như vậy nữa bởi biết rằng chấp ngã đem đến khổ đau. Nếu muốn hạnh phúc, chúng ta phải loại bỏ chấp ngã để không làm những điều tổn hại cho mình và người nữa.
Nguồn: Tổng hợp